Milletlerarası tahkim, özellikle sınır ötesi projelerde veya taraflardan birinin devlet olduğu durumlarda, uyuşmazlıkların devlet mahkemeleri yerine tarafların belirlediği hakemler önünde çözülmesini sağlayan hızlı ve etkin bir alternatif çözüm yoludur.

Tahkimin hukuki niteliğine dair tarihsel süreçte birçok teori öne sürülmüş olup, günümüzde uygulama ve doktrinde en çok kabul gören yaklaşım Karma Teori’dir.

I. Tahkimin Hukuki Niteliği ve Temel Teoriler

1. Sözleşmesel Teori

Bu teoriye göre tahkim, tarafların irade serbestisinin bir yansımasıdır. Başlangıçta hakemlerin tarafların "temsilcisi" olduğu savunulsa da, modern sözleşmeci teori bu görüşü terk ederek tahkimi tarafsız bir özel hukuk işlemi olarak nitelendirir.

2. Yargısal Teori

Yargısal teori, tahkimi devletin yargı yetkisinin bir parçası olarak görür. Devlet, kendi hukuk düzeni içerisinde tahkimin icrasına izin verdiği ölçüde bu müessese işlerlik kazanır.

• • Hüküm Teorisi: Hakemin kararını yargısal bir işlem olarak görür.
• • Tahkim Yeri Milli Hukuk Teorisi: Tahkimin, icra edildiği yerin hukukuna tabi olduğunu savunur.

Sonuç olarak, uluslararası ticaretin hızına ayak uyduran tahkim müessesesi, özel hukuk sözleşmeleri ile kamu otoritesinin (devlet hukukunun) mükemmel bir sentezini sunmaktadır.